Cechy ludzi
Ludzi przybierają postać zróżnicowaną według ich indywidualności. Jak więc budować wychowanie społeczne na tych zindywidualizowanych cechach, które jednak w swej ogólności są wspólne wszystkim ludziom - tego ta pedagogika nie wyjaśnia. Indywidualizm jest zawarty również w tezie o funkcjonalnym rozwoju jednostki z jej wrodzonych i potencjalnych zadatków. Wszakże przyjmuje się tu z góry, że instynkt społeczny nie jest jednakowy u wszystkich, lecz zróżnicowany, a co więcej też warunki środowiska, w których się on rozwija są różne. Tu też nie mamy wyjaśnienia jak ma być godzony indywidualizm z uspołecznieniem. Wszystkie uzasadnienia pedagogiki naturalistycznej dotyczące wychowania społecznego dla zgodności społecznej albo pomijają cały problem godzenia wychowania społecznego z zachowaniem indywidualizmu, albo tworzą dowolny kompromis między obiema możliwościami. Skrajnie indywidualistyczne poglądy tej pedagogiki zaciążyły w wielu krajach na myśli i praktyce.
Pedagogika .